Trước những thay đổi quan trọng trong chính sách tài chính, thuế thu nhập cá nhân năm 2026 đang trở thành chủ đề được người lao động và doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Với việc điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời nâng mức giảm trừ gia cảnh, quy định mới được kỳ vọng giúp giảm gánh nặng thuế và phản ánh sát hơn thu nhập thực tế. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng cập nhật đầy đủ các điểm mới về thuế TNCN 2026, hướng dẫn cách tính chi tiết và phân tích mức giảm trừ gia cảnh để bạn dễ dàng áp dụng đúng quy định khi kê khai và quyết toán thuế.
Tổng quan về những thay đổi quan trọng của thuế TNCN 2026
Năm 2026 đánh dấu một bước tiến lớn trong chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của Việt Nam. Các thay đổi này được thể hiện qua Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, Luật Thuế TNCN 2025 và Nghị định 373/2025/ND-CP, với mục tiêu giảm bớt gánh nặng thuế cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời khuyến khích đầu tư và phát triển kinh tế.
Điểm nổi bật nhất trong lần thay đổi này là sự gia tăng đáng kể của mức giảm trừ gia cảnh, điều chỉnh ngưỡng chịu thuế cho hộ và cá nhân kinh doanh, cùng với việc rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần. Những thay đổi này đều hướng tới việc tạo ra một hệ thống thuế TNCN minh bạch, dễ hiểu và phù hợp hơn với tình hình kinh tế – xã hội hiện nay.
Điểm mới về mức giảm trừ gia cảnh – “Cứu cánh” cho người nộp thuế?
Mức giảm trừ gia cảnh là một yếu tố then chốt trong việc xác định thu nhập chịu thuế TNCN. Việc tăng mức giảm trừ này, khoảng 40% so với hiện hành (từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân), là một tin vui lớn đối với người nộp thuế. Điều này đồng nghĩa với việc một phần thu nhập lớn hơn sẽ được miễn thuế, giúp giảm số tiền thuế phải nộp và tăng thu nhập thực tế cho người lao động.
| Số người phụ thuộc | Giảm trừ/tháng (triệu đồng) | Giảm trừ/năm (triệu đồng) | Ngưỡng thu nhập chịu thuế/tháng (triệu đồng, sau giảm trừ) |
|---|---|---|---|
| 0 | 15,5 | 186 | >15,5 |
| 1 | 21,7 | 260,4 | >21,7 |
| 2 | 27,9 | 334,8 | >27,9 |
| 3 | 34,1 | 409,2 | >34,1 |
| 4 | 40,3 | 483,6 | >40,3 |
Kinh nghiệm từ thực tế: Đối với những kế toán viên đã có nhiều năm kinh nghiệm, việc cập nhật nhanh chóng các thông tin về mức giảm trừ gia cảnh mới là vô cùng quan trọng. Sai sót trong việc tính toán và áp dụng mức giảm trừ này có thể dẫn đến các khoản phạt không đáng có từ cơ quan thuế.
Biểu thuế lũy tiến từng phần mới – Đơn giản hóa thủ tục?
Biểu thuế lũy tiến từng phần đã được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, giúp đơn giản hóa thủ tục tính thuế và giảm bớt gánh nặng cho người nộp thuế. Việc nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế cũng giúp giảm thiểu sự phân biệt đối xử giữa những người có thu nhập tương đồng.
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng) | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 | 5% |
| 2 | >10 – 30 | 10% |
| 3 | >30 – 60 | 20% |
| 4 | >60 – 100 | 30% |
| 5 | >100 | 35% |
Phân tích chuyên sâu: Việc rút gọn bậc thuế có thể ảnh hưởng đến số thuế phải nộp của một số đối tượng người lao động. Tuy nhiên, nhìn chung, với việc tăng mức giảm trừ gia cảnh, đa số người nộp thuế sẽ được hưởng lợi từ những thay đổi này.
Công thức tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công vẫn giữ nguyên:
Thuế TNCN = (Tổng thu nhập chịu thuế – Giảm trừ – Đóng góp bảo hiểm/từ thiện) × Thuế suất lũy tiến từng phần.
Ví dụ minh họa: Nếu một người có tổng thu nhập 30 triệu đồng/tháng, 1 người phụ thuộc và đóng góp 3 triệu đồng vào bảo hiểm, thì thu nhập tính thuế sẽ là 30 – 15,5 – 6,2 – 3 = 5,3 triệu đồng. Thuế TNCN phải nộp sẽ là 5,3 × 5% = 265.000 đồng (chỉ áp dụng bậc 1).
Điều chỉnh ngưỡng chịu thuế cho hộ/cá nhân kinh doanh – Cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ
Việc tăng ngưỡng doanh thu không chịu thuế TNCN và GTGT từ 200 triệu lên 500 triệu đồng/năm là một sự hỗ trợ đáng kể cho các hộ kinh doanh nhỏ và cá nhân kinh doanh. Điều này giúp họ có thêm thời gian để tích lũy vốn và phát triển kinh doanh mà không phải chịu áp lực từ các khoản thuế.
Điểm mới đáng chú ý hơn cả là việc cho phép hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu vượt quá 500 triệu đồng/năm (nhưng không quá 3 tỷ đồng) được lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập thực tế, thay vì áp dụng tỷ lệ cố định trên doanh thu. Phương pháp này giúp họ giảm bớt gánh nặng thuế, đặc biệt là trong những năm kinh doanh khó khăn.
Lưu ý quan trọng: Đối với những hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng, mức thuế suất sẽ cao hơn. Do đó, các hộ kinh doanh cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp.
Quy định tính thuế theo đối tượng – Linh hoạt hóa chính sách thuế
- Cá nhân cư trú với hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên: Áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần.
- Cá nhân cư trú với hợp đồng lao động dưới 3 tháng hoặc không có hợp đồng lao động: Áp dụng mức thuế suất 10% trên tổng thu nhập.
- Cá nhân không cư trú: Áp dụng mức thuế suất 20% trên thu nhập chịu thuế.
Chia sẻ kinh nghiệm: Việc phân loại đối tượng người nộp thuế giúp cơ quan thuế quản lý thuế hiệu quả hơn, đồng thời giúp người nộp thuế dễ dàng xác định nghĩa vụ thuế của mình.
Những thay đổi về quyết toán thuế TNCN 2026 – Tập trung hóa thủ tục
Nghị định 373/2025/ND-CP quy định rằng, việc quyết toán thuế TNCN 2026 sẽ chỉ được thực hiện tại nơi có thu nhập cao nhất, thay vì phải quyết toán tại nhiều nơi như trước đây. Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục quyết toán thuế, tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả người nộp thuế và cơ quan thuế.
Hậu quả thực tế: Các tổ chức, cá nhân trả thu nhập cho người lao động chỉ cần cung cấp các thông tin cần thiết cho cơ quan thuế tại nơi họ đóng trụ sở; người lao động không cần phải nộp hồ sơ quyết toán thuế trực tiếp cho cơ quan thuế.
Các khoản miễn trừ thuế TNCN 2026 – Nhìn từ góc độ người lao động
- Trợ cấp khó khăn đột xuất.
- Chi phí hỗ trợ khi bị tai nạn lao động.
- Các khoản trợ cấp khi sinh con.
- Các khoản thanh toán khi nghỉ hưu một lần.
- Các khoản trợ cấp tuất hàng tháng.
Lời khuyên: Người lao động cần chủ động tìm hiểu về các khoản miễn trừ thuế này để có thể giảm bớt số tiền thuế phải nộp.
Kết luận
Điểm mới về thuế TNCN 2026 mang đến nhiều cơ hội và thách thức cho cả người nộp thuế và cơ quan thuế. Việc nắm vững các quy định mới, cập nhật thông tin kịp thời và áp dụng đúng các phương pháp tính thuế là vô cùng quan trọng để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa lợi ích tài chính.
Để hiểu rõ hơn về các thay đổi này và được tư vấn cụ thể, hãy truy cập website của chúng tôi: https://ketoan5t.vn/ để tham khảo thêm các bài viết chuyên sâu và các công cụ tính thuế hữu ích. Đội ngũ chuyên gia của Kế toán ATS luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn!
