Tờ khai giảm thuế GTGT là một phần quan trọng trong việc kê khai và tính toán thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho các doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại Việt Nam. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về tờ khai giảm thuế GTGT và cách áp dụng nó trong thực tế.
Trước hết, tờ khai giảm thuế GTGT là phụ lục kê khai (mẫu số 01 Phụ lục IV hoặc tương đương tùy kỳ) đính kèm tờ khai thuế GTGT mẫu 01/GTGT. Nó được sử dụng để ghi nhận hàng hóa, dịch vụ (HHDV) mua vào và bán ra được áp dụng chính sách giảm thuế, giúp cơ sở kinh doanh (CSKD) tính toán và kê khai chính xác số thuế được giảm.
Quy Định Pháp Luật Hiện Hành
Chính sách giảm thuế GTGT được Quốc hội ban hành qua các nghị quyết, cụ thể hóa bằng nghị định của Chính phủ. Các quy định chính bao gồm:
- Từ 01/7/2024 đến 31/12/2024: Giảm từ 10% xuống 8% cho HHDV áp dụng mức 10% (trừ một số nhóm như viễn thông, tài chính, bất động sản, khai khoáng…). Sử dụng mẫu số 01 Phụ lục IV kèm Nghị định 72/2024/NĐ-CP (theo Nghị quyết 142/2024/QH15). CSKD phải kê khai phụ lục này cùng tờ khai thuế GTGT nếu có giao dịch thuộc diện giảm.
- Năm 2025: Tiếp tục giảm thuế, sử dụng mẫu số 01 Phụ lục IV kèm Nghị định 180/2024/NĐ-CP. Đối tượng tương tự, kê khai chi tiết HHDV mua vào/bán ra.
- Từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026: Giảm 2% (từ 10% xuống 8%), sử dụng mẫu tại Phụ lục III kèm Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Kê khai tương tự, đính kèm tờ khai thuế GTGT.
Đối tượng áp dụng bao gồm:
- Phương pháp khấu trừ: Áp dụng thuế suất 8% cho HHDV đủ điều kiện.
- Phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu: Giảm 20% mức tỷ lệ % tính thuế GTGT.
Cách Áp Dụng Thực Tế
1. Lập Hóa Đơn GTGT Khi Bán HHDV Được Giảm
Khi bán HHDV được giảm thuế, cần lập hóa đơn GTGT theo đúng quy định.
| Phương pháp tính thuế | Yêu cầu ghi hóa đơn |
|---|---|
| Khấu trừ | Ghi thuế suất 8%; tiền thuế tương ứng; tổng thanh toán. Nếu nhiều mức thuế suất, ghi rõ từng loại. |
| Tỷ lệ % trên doanh thu | Cột “Thành tiền”: Ghi đầy đủ trước giảm. Cộng tiền HHDV: Ghi số đã giảm 20% tỷ lệ. Ghi chú: “Đã giảm [số tiền] tương ứng 20% mức tỷ lệ % theo [Nghị quyết/Nghị định tương ứng]”. |
2. Kê Khai Tờ Khai Trên Phần Mềm HTKK (Hoặc iHTKK/Fast)
Để kê khai tờ khai giảm thuế GTGT, cần thực hiện các bước sau:
- Đăng nhập HTKK > Thuế GTGT > Chọn “Tờ khai 01/GTGT (TT80/2021)”.
- Phụ lục giảm thuế (mẫu 01): Đính kèm tờ khai chính.
- Mục I: HHDV mua vào được giảm (phương pháp khấu trừ): Ghi tên HHDV, giá trị chưa thuế, thuế suất trước/sau giảm (10% → 8%). Thuế giảm = Giá trị chưa thuế × (10% – 8%).
- Mục II: HHDV bán ra được giảm: Tương tự, phần mềm tự tính thuế GTGT tại chỉ tiêu = × 10% – Tổng thuế giảm.
3. Công Thức Tính Thuế Giảm
Công thức tính thuế giảm như sau:
- Khấu trừ: Thuế giảm = Giá trị HHDV chưa thuế × (Thuế suất cũ – Thuế suất mới), ví dụ 10% – 8% = 2%.
- Tỷ lệ %: Thuế giảm = Doanh thu HHDV × (Tỷ lệ cũ – Tỷ lệ mới sau giảm 20%).
Lưu Ý Quan Trọng Cho Kế Toán Viên Và Doanh Nghiệp
Các lưu ý quan trọng cho kế toán viên và doanh nghiệp bao gồm:
- Bắt buộc kê khai: Nếu có HHDV mua/bán thuộc diện giảm → Phải nộp phụ lục, dù số thuế giảm = 0. Không kê khai có thể bị phạt chậm nộp/ sai sót.
- Hóa đơn: Ghi chính xác thuế suất/số tiền giảm; lưu chứng từ gốc để kiểm tra.
- Phần mềm: Sử dụng HTKK mới nhất (hỗ trợ Nghị định 174/2025/NĐ-CP trở lên). Phần mềm tự trừ thuế giảm tại chỉ tiêu.
- Điều chỉnh: Nếu điều chỉnh tờ khai (giảm khấu trừ TSCĐ chuyển mục đích), kèm bảng giải trình 02A/GTGT.
- Trừ trừ: Thuế đầu ra/đầu vào tính theo mức giảm trên hóa đơn; không áp dụng giảm cho HHDV 0% hoặc không chịu thuế.
- Rủi ro: Kê khai sai dẫn đến truy thu, phạt 20% số thuế thiếu. Theo dõi nghị định mới (có thể thay đổi theo nghị quyết Quốc hội).
- Hộ kinh doanh: Áp dụng tương tự phương pháp tỷ lệ %, ghi chú rõ trên hóa đơn.
Doanh nghiệp nên cập nhật Thông tư 80/2021/TT-BTC và phần mềm thuế điện tử để tránh sai sót, tối ưu chi phí thuế hợp pháp. Để hiểu rõ hơn, bạn có thể tham khảo bài viết về Tài khoản 333 để biết thêm về các khoản phải nộp nhà nước.
Để tìm hiểu thêm về các chính sách ưu đãi, bạn có thể tham khảo bài viết về chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 2026. Ngoài ra, xem thêm về các mặt hàng được giảm thuế GTGT 2025 để nắm rõ danh sách sản phẩm được hưởng ưu đãi.
Để hiểu rõ hơn về các thay đổi trong tương lai, bạn có thể tham khảo bài viết về Điểm mới GTGT năm 2026.
Để tìm hiểu thêm về tờ khai giảm thuế GTGT và các vấn đề liên quan, bạn có thể tham khảo thêm tại https://ketoan5t.vn/.
