Trong hoạt động kinh doanh, việc áp dụng chiết khấu thương mại là phổ biến nhằm thúc đẩy doanh số, giữ chân khách hàng hoặc thúc đẩy các chiến dịch bán hàng. Để thực hiện đúng quy định pháp luật, doanh nghiệp cần hiểu rõ các trường hợp và căn cứ pháp lý liên quan đến chiết khấu thương mại. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách lập hóa đơn chiết khấu thương mại chính xác và đơn giản nhất.
Các trường hợp và căn cứ pháp lý chiết khấu thương mại
Phân biệt các trường hợp chiết khấu theo số lượng và doanh số
Chiết khấu thương mại theo số lượng thường áp dụng khi khách hàng mua số lượng lớn hoặc đạt các tiêu chí về số lượng sản phẩm, dịch vụ trong một kỳ nhất định. Ví dụ, mua 10 sản phẩm sẽ được chiết khấu 5%. Trong khi đó, chiết khấu theo doanh số dựa trên tổng giá trị bán hàng của khách hàng trong kỳ, như mua hàng trị giá 100 triệu đồng sẽ được giảm giá 10%. Đặc điểm của chiết khấu theo doanh số là phù hợp để thúc đẩy doanh số bán hàng trong các chương trình khuyến mãi hoặc các chiến dịch bán hàng dài hạn.
Các dạng hóa đơn liên quan gồm chiết khấu riêng hoặc ghi trên hóa đơn gốc
Pháp luật quy định rõ ràng về cách ghi nhận chiết khấu thương mại trên hóa đơn: Dạy kế toán thực hành nâng cao kỹ năng ngay trong môi trường doanh nghiệp
- Chiết khấu riêng: Doanh nghiệp lập hóa đơn riêng cho phần chiết khấu, thể hiện rõ số tiền chiết khấu, thuế GTGT và tổng số tiền phải thanh toán sau chiết khấu. Hình thức này phù hợp khi mức chiết khấu lớn hoặc thực hiện theo chương trình khuyến mãi riêng biệt.
- Ghi trên hóa đơn gốc: Chiết khấu được thể hiện trực tiếp trên hóa đơn gốc bằng cách giảm trừ trực tiếp vào số tiền thanh toán, nhưng không ghi dấu m(-). Phương pháp này phù hợp trong các trường hợp chiết khấu nhỏ hoặc khi khách hàng thanh toán ngay sau khi mua hàng.
Trong mọi trường hợp, doanh nghiệp cần tuân thủ quy định về ghi nhận chính xác và minh bạch để tránh các sai sót về thuế và kế toán.

Cách xuất hoá đơn chiết khấu khi giá trị chiết khấu bằng hoặc lớn hơn hóa đơn lần mua cuối
Việc xuất hóa đơn chiết khấu trong các trường hợp này cần thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, đảm bảo tính hợp pháp và chính xác của chứng từ kế toán.
Các bước thao tác trên hệ thống và lưu ý bảng kê
- Truy cập phần mềm kế toán hoặc hệ thống quản lý hóa đơn điện tử: Đăng nhập đúng tài khoản và chọn mục “Hóa đơn”.
- Chọn “Thêm mới”: Điền đầy đủ các thông tin về hóa đơn chiết khấu, đặc biệt chú ý đến mục “Tính chất HHDV”, chọn “Chiết khấu thương mại”.
- Nhập số tiền chiết khấu: Hệ thống tự động tính các giá trị liên quan như tổng tiền hàng, thuế GTGT và tổng tiền thanh toán dựa trên số tiền đã nhập.
- Lưu ý về bảng kê các hóa đơn cần điều chỉnh: Trước khi phát hành hóa đơn, doanh nghiệp phải lập bảng kê các số hóa đơn liên quan, thể hiện rõ số lượng, giá trị, thuế của từng hóa đơn cần điều chỉnh.
- Đính kèm hóa đơn liên quan: Trong quá trình lập, chọn và đính kèm toàn bộ các hóa đơn đã xuất trước đó để làm căn cứ điều chỉnh.
- Thực hiện ghi rõ lý do điều chỉnh: Điền vào mục “Lý do điều chỉnh” để đảm bảo rõ ràng, minh bạch trong chứng từ kế toán.
- Phát hành hóa đơn: Nhấn “Lưu và phát hành” để hoàn tất quá trình lập hóa đơn chiết khấu.
Trong quá trình thao tác, cần lưu ý tuân thủ đúng quy định của pháp luật thuế và các hướng dẫn của cơ quan thuế để tránh các sai sót, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
Đính kèm hóa đơn liên quan và chi tiết lộ trình chiết khấu
Việc đính kèm các hóa đơn liên quan giúp đảm bảo tính minh bạch và dễ dàng kiểm tra, đối chiếu khi cơ quan thuế yêu cầu. Chứng từ này phải thể hiện rõ các hóa đơn đã xuất, số tiền, thuế, cũng như lộ trình chiết khấu từng bước.
Trong quá trình lập, doanh nghiệp cần xây dựng bảng kê chi tiết các hóa đơn cần điều chỉnh, thể hiện rõ:
- Số hóa đơn gốc
- Số tiền đã chiết khấu
- Số thuế GTGT điều chỉnh
- Thời điểm phát hành hóa đơn điều chỉnh
Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng quản lý, theo dõi và đối chiếu số liệu khi cần thiết.

Cách lập hoá đơn chiết khấu theo từng trường hợp riêng
Mỗi doanh nghiệp cần xác định rõ trường hợp chiết khấu để áp dụng phương pháp phù hợp, đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật về kế toán và thuế. Dưới đây là các trường hợp phổ biến và hướng xử lý phù hợp.
Trường hợp chiết khấu nhỏ hơn hóa đơn cuối
Nếu số tiền chiết khấu nhỏ hơn hoặc bằng số tiền trên hóa đơn của lần mua cuối cùng, doanh nghiệp có thể trừ trực tiếp vào giá trị hóa đơn. Khi đó, thủ tục ghi nhận đơn giản hơn, chỉ cần cập nhật số tiền giảm giá, đồng thời thể hiện rõ trên hóa đơn hoặc hóa đơn điều chỉnh.
Trong trường hợp này, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Không ghi dấu m(-) trên hóa đơn, tránh nhầm lẫn về việc điều chỉnh giảm.
- Ghi rõ lý do trừ giá, ví dụ: “Chiết khấu thương mại theo chương trình khuyến mãi”.
- Ghi nhận doanh thu sau chiết khấu đúng quy định, đảm bảo số liệu chính xác để kê khai thuế GTGT và thuế TNDN.
Trường hợp chiết khấu lớn hơn và cần hóa đơn điều chỉnh
Trong trường hợp mức chiết khấu vượt quá giá trị của hóa đơn cuối cùng, doanh nghiệp bắt buộc phải lập hóa đơn điều chỉnh giảm kèm bảng kê chi tiết các hóa đơn liên quan. Điều này đảm bảo tính hợp pháp của chứng từ và phù hợp quy định của pháp luật về thuế.
Quy trình thực hiện như sau:
- Chuyển phần vượt mức còn lại sang kỳ tiếp theo hoặc lập hóa đơn riêng cho phần chiết khấu vượt.
- Chỉ ghi rõ trên hóa đơn điều chỉnh, không ghi dấu m(-).
- Lập bảng kê chi tiết, thể hiện rõ từng hóa đơn, số tiền, thuế liên quan.
Việc này giúp cơ quan thuế dễ dàng kiểm tra, đối chiếu số liệu, tránh các vi phạm về kê khai thuế sai lệch.
Lưu ý không ghi dấu m(-) trên hóa đơn
Theo quy định hiện hành, không được phép ghi dấu m(-) hoặc ký hiệu tương tự để thể hiện phần điều chỉnh giảm trên hóa đơn. Thay vào đó, doanh nghiệp phải thực hiện theo hình thức hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn riêng, thể hiện rõ phần giảm trừ để đảm bảo minh bạch và hợp pháp.
Lưu ý về thuế và ghi nhận doanh thu
Trong quá trình lập hóa đơn chiết khấu thương mại, doanh nghiệp cần chú ý đến các quy định về thuế GTGT và ghi nhận doanh thu đúng quy định của Chuẩn mực kế toán hiện hành. Khoá học kiểm toán: Nâng cao kỹ năng, chuẩn bị cho tương lai tài chính
Khai báo thuế suất và GTGT theo quy định
Doanh nghiệp cần xác định đúng thuế suất phù hợp với từng mặt hàng, dịch vụ. Thông thường, hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế GTGT 10%, một số mặt hàng đặc thù có thể chịu mức thuế 8% hoặc miễn thuế. Khi lập hóa đơn, phải khai báo chính xác:
- Thuế suất GTGT phù hợp theo quy định.
- Số tiền thuế GTGT tính trên giá trị sau chiết khấu.
Ghi nhận doanh thu và lưu bảng kê
Sau khi lập hóa đơn, doanh nghiệp cần ghi nhận doanh thu theo số tiền đã trừ chiết khấu để phản ánh đúng doanh số bán hàng. Đồng thời, cần lưu trữ bảng kê các hóa đơn đã điều chỉnh, thể hiện rõ các thông tin:
- Số hóa đơn, ngày tháng
- Số tiền doanh thu sau chiết khấu
- Số thuế GTGT
- Giá trị tổng cộng
Việc này giúp thuận tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu khi kê khai thuế hàng quý hoặc hàng năm. Đào tạo kế toán thuế thực hành nâng cao kỹ năng doanh nghiệp

Giới thiệu kế toán 5T
Kế toán 5T là trung tâm đào tạo kế toán thực hành chuyên nghiệp, uy tín hàng đầu, cam kết mang đến kiến thức thực tế, cập nhật mới nhất của pháp luật thuế và kế toán. Các khóa học tại 5T giúp bạn nắm vững các quy trình lập hóa đơn, xử lý nghiệp vụ kế toán, khai thuế và quản lý tài chính doanh nghiệp một cách bài bản.
Chúng tôi còn cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xây dựng hệ thống kế toán, xử lý chứng từ, hoàn thiện hồ sơ thuế và pháp lý doanh nghiệp. Đến với 5T, bạn sẽ được hướng dẫn bởi các chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm, đảm bảo kiến thức sát thực tế và phù hợp với từng mô hình doanh nghiệp.
Hãy liên hệ với chúng tôi để biết thêm chi tiết và đăng ký các khóa đào tạo phù hợp nhất dành cho bạn.
Tham khảo thêm các chương trình đào tạo tại Kế Toán 5T.

