Với chủ doanh nghiệp, việc lựa chọn áp dụng chế độ kế toán phù hợp sẽ giúp tối ưu hoạt động quản lý tài chính. Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp phân vân giữa việc áp dụng Thông tư 133 hay Thông tư 200. Vậy, Thông tư 133 và 200 khác nhau gì? Bài viết của Kế Toán 5T sẽ giải đáp chi tiết, giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn cho doanh nghiệp của mình.
Thông tư 133 và 200 khác nhau gì?
Đối tượng áp dụng Thông tư 133 và 200
Đối tượng áp dụng Thông tư 133 và 200 khác nhau gì?
- Thông tư 200/2014/TT-BTC: Được áp dụng rộng rãi cho tất cả doanh nghiệp, từ doanh nghiệp quy mô lớn tới nhỏ, thuộc mọi lĩnh vực và mọi thành phần kinh tế.
- Thông tư 133/2016/TT-BTC: Chỉ dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm cả doanh nghiệp siêu nhỏ), trừ doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp có trên 50% vốn nhà nước, công ty đại chúng.
Như vậy, nếu bạn là chủ một doanh nghiệp nhỏ hoặc vừa, bạn hoàn toàn có thể chọn áp dụng một trong hai thông tư này, nhưng cần đảm bảo sự thống nhất trong năm tài chính và phải thông báo với cơ quan thuế nếu có thay đổi.

Hệ thống tài khoản kế toán Thông tư 133 và 200
Hệ thống tài khoản kế toán cũng là điểm khác biệt rõ rệt giữa hai thông tư này. Cụ thể như sau:
Về kế toán tiền:
- Thông tư 200 có riêng tài khoản 1113, 1123 dùng để phản ánh vàng tiền tệ.
- Thông tư 133 không có hướng dẫn về vàng tiền tệ.
Về các khoản ký quỹ, ký cược, cầm cố:
- Thông tư 200 sử dụng tài khoản 244 để phản ánh.
- Thông tư 133 ghi nhận các khoản này vào tài khoản 1386.
Về hàng tồn kho:
- Thông tư 200 bao gồm cả hàng hóa lưu tại kho bảo thuế.
- Thông tư 133 không bao gồm hàng hóa lưu tại kho bảo thuế.
Các khoản phải trả và ký quỹ ký cược nhận được:
- Thông tư 200 dùng TK 3386 (Bảo hiểm thất nghiệp) và TK 344 (ký quỹ ký cược).
- Thông tư 133 chỉ dùng TK 3385 và 3386 mà không có TK 344 riêng biệt.
Chênh lệch tỷ giá hối đoái:
- Thông tư 200 cho phép ghi nhận chênh lệch vào TK 413 và có số dư cuối kỳ đối với doanh nghiệp nhà nước.
- Thông tư 133 không quy định số dư cuối kỳ.
Các khoản giảm trừ doanh thu:
- Thông tư 200 sử dụng TK 521 riêng biệt.
- Thông tư 133 hạch toán trực tiếp vào TK 511.

Chế độ báo cáo tài chính theo Thông tư 133 và 200
Vậy chế độ báo cáo tài chính Thông tư 133 và 200 khác nhau gì?
Thông tư 200 bắt buộc 4 báo cáo chính:
- Bảng cân đối kế toán.
- Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính.
Thông tư 133 đơn giản hóa hơn:
- Báo cáo bắt buộc gồm báo cáo tình hình tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh, bản thuyết minh báo cáo tài chính, bảng cân đối tài khoản.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ trở thành báo cáo không bắt buộc.
- Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, mẫu báo cáo thậm chí còn tối giản hơn, chỉ cần báo cáo tình hình tài chính và báo cáo kết quả kinh doanh.

Mức độ linh hoạt khi vận dụng Thông tư 133 và 200
Thông tư 133 được đánh giá là linh hoạt hơn, cho phép các doanh nghiệp vừa và nhỏ tùy chỉnh hệ thống tài khoản cấp 2, cấp 3 mà không cần xin phép Bộ Tài chính. Ngược lại, Thông tư 200 yêu cầu sự chi tiết cao hơn và đòi hỏi doanh nghiệp lớn áp dụng đầy đủ, chi tiết hơn, phù hợp với yêu cầu quản trị chuyên sâu.
Do đó, nếu doanh nghiệp bạn hoạt động quy mô nhỏ, hệ thống kế toán giản đơn, không có các nghiệp vụ đặc thù phức tạp, thì Thông tư 133 là lựa chọn tối ưu để quản lý đơn giản, hiệu quả.
Quy trình chuyển đổi giữa Thông tư 133 và 200
Thông tư 133 quy định rõ nếu doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn chuyển từ Thông tư 200 sang Thông tư 133 hoặc ngược lại, thì phải thông báo với cơ quan thuế và thực hiện chuyển đổi từ đầu năm tài chính. Điều này đảm bảo doanh nghiệp không gặp gián đoạn trong quá trình quản lý tài chính.
Để tóm tắt lại cho câu hỏi Thông tư 133 và 200 khác nhau gì, bạn hãy tham khảo ý chính sau đây:
| Tiêu chí so sánh | Thông tư 200 | Thông tư 133 |
| Đối tượng áp dụng | Tất cả doanh nghiệp lớn, vừa và nhỏ thuộc mọi lĩnh vực, thành phần kinh tế đều có thể tham gia. | Chỉ doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ (trừ doanh nghiệp Nhà nước và công ty đại chúng). |
| Hệ thống Báo cáo tài chính bắt buộc | Đầy đủ 4 loại báo cáo (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh) | Chỉ bắt buộc 3 loại báo cáo chính, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ không bắt buộc |
| Doanh nghiệp siêu nhỏ | Không có hướng dẫn riêng | Có hướng dẫn báo cáo tài chính riêng rất đơn giản |
| Tính linh hoạt | Chi tiết, phức tạp, yêu cầu cao | Linh hoạt hơn, đơn giản và dễ vận dụng hơn |
| Chuyển đổi giữa hai thông tư | Phải thông báo và chỉ được chuyển đổi từ đầu năm tài chính | Phải thông báo và chỉ được chuyển đổi từ đầu năm tài chính |

Khi nào áp dụng Thông tư 200 và Thông tư 133?
Bên cạnh câu hỏi Thông tư 133 và 200 khác nhau gì, đây cũng là chủ đề nhiều người quan tâm. Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa thường phân vân không biết rõ doanh nghiệp của mình đang áp dụng theo Thông tư 133 hay Thông tư 200. Để xác định chính xác, chủ doanh nghiệp có thể thực hiện các bước đơn giản sau đây:
- Xem xét đặc điểm quy mô và lĩnh vực hoạt động: Nếu doanh nghiệp của bạn có quy mô vừa, nhỏ hoặc siêu nhỏ, hoạt động không phức tạp, không phát sinh các nghiệp vụ kế toán đặc thù, thì khả năng lớn bạn đang áp dụng Thông tư 133. Ngược lại, nếu doanh nghiệp quy mô lớn hoặc đặc thù trong ngành, có nhiều nghiệp vụ kế toán chi tiết, khả năng cao bạn đang áp dụng theo Thông tư 200.
- Tra cứu qua phần mềm kế toán đang sử dụng: Các phần mềm kế toán hiện nay như Fast, MISA, hay AMIS có thể ghi rõ trong cấu hình hệ thống kế toán mà doanh nghiệp đang áp dụng. Chủ doanh nghiệp có thể truy cập vào phần cài đặt hệ thống để dễ dàng xác nhận chế độ kế toán theo Thông tư 133 hay 200.
- Tham khảo ý kiến từ kế toán viên hoặc đơn vị tư vấn kế toán: Nếu bạn vẫn còn chưa chắc chắn, hãy trao đổi trực tiếp với kế toán trưởng, nhân viên kế toán hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ tư vấn kế toán đang hỗ trợ doanh nghiệp. Đây là cách nhanh chóng và đáng tin cậy để làm rõ chế độ kế toán đang được áp dụng trong doanh nghiệp của bạn.

Xem thêm:
Qua những phân tích trên, chắc hẳn bạn đã hiểu rõ Thông tư 133 và 200 khác nhau gì. Nếu bạn cần thêm thông tin về việc áp dụng các chế độ kế toán, hãy liên hệ ngay với Kế Toán 5T để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ tốt nhất!

