Miễn thuế là một chính sách quan trọng của Nhà nước nhằm khuyến khích sản xuất, kinh doanh và hỗ trợ các đối tượng yếu thế. Đối với hộ kinh doanh, việc xác định những hộ kinh doanh được miễn thuế giúp chủ hộ tuân thủ đúng pháp luật và tối ưu hóa chi phí. Các trường hợp miễn thuế thường bao gồm các hộ có quy mô nhỏ hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết căn cứ pháp lý, điều kiện và hướng dẫn thủ tục để xác định những hộ kinh doanh được miễn thuế theo các quy định hiện hành, giúp chủ hộ kinh doanh áp dụng đúng trong năm 2025.
Căn cứ pháp lý quy định về miễn thuế cho hộ kinh doanh
Việc xác định những hộ kinh doanh được miễn thuế được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật về quản lý thuế và thuế thu nhập cá nhân.
Căn cứ theo Luật Quản lý thuế 2019 và Thông tư 40/2021/TT-BTC
Luật Quản lý thuế 2019: Là luật nền tảng quy định về các trường hợp được miễn, giảm thuế chung cho mọi đối tượng nộp thuế, bao gồm cả hộ kinh doanh. Các nguyên tắc về miễn thuế do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ đều được quy định tại đây.
Thông tư 40/2021/TT-BTC (Hướng dẫn thuế HKD, cá nhân kinh doanh): Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhất, quy định cụ thể và phổ biến nhất về những hộ kinh doanh được miễn thuế.
- Điều 4 của Thông tư này quy định rõ về ngưỡng doanh thu được miễn thuế.
Xem thêm: Cách làm báo cáo thuế trên HTKK
Các loại thuế hộ kinh doanh có thể được miễn gồm thuế GTGT, thuế TNCN và lệ phí môn bài
Những hộ kinh doanh được miễn thuế có thể được miễn một hoặc tất cả các loại thuế sau:
Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN): Đây là hai loại thuế chính mà HKD phải nộp. Trường hợp phổ biến nhất là miễn cả hai loại thuế này khi doanh thu dưới ngưỡng quy định.
Lệ phí Môn bài: Lệ phí Môn bài được miễn đối với:
- HKD thành lập mới (miễn năm đầu thành lập).
- HKD có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm (miễn cả lệ phí môn bài).
Thuế khác: Trong một số trường hợp đặc biệt do Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ (như trong thời kỳ dịch bệnh), HKD còn có thể được miễn/giảm các loại thuế khác theo quy định cụ thể.
Xem thêm: Những điều cần biết về gia hạn nộp thuế GTGT năm 2025
Các trường hợp hộ kinh doanh được miễn thuế theo quy định hiện hành
Những hộ kinh doanh được miễn thuế được phân loại chủ yếu dựa trên ngưỡng doanh thu và các điều kiện bất khả kháng.
Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm được miễn thuế khoán
Điều kiện: Đây là trường hợp miễn thuế phổ biến nhất. Hộ kinh doanh có tổng doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh trong năm dương lịch không vượt quá 100 triệu đồng thì được miễn thuế GTGT và miễn thuế TNCN.
Quy định: Việc xác định ngưỡng doanh thu 100 triệu đồng này không chỉ tính riêng cho hoạt động tại một địa điểm mà là tổng doanh thu từ tất cả các địa điểm kinh doanh của HKD.
Thủ tục: HKD tự xác định doanh thu và tự khai báo để được miễn thuế.
Xem thêm: Cá nhân có doanh thu trên 100 triệu phải nộp thuế gì?
Hộ kinh doanh trong vùng bị thiên tai, dịch bệnh hoặc ngừng kinh doanh tạm thời
Thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, dịch bệnh: Theo Luật Quản lý thuế, những hộ kinh doanh được miễn thuế là những HKD bị thiệt hại về tài sản, hàng hóa do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc dịch bệnh.
- Điều kiện: Mức độ thiệt hại phải được xác định rõ ràng, và HKD phải chứng minh được thiệt hại đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nộp thuế.
- Mức miễn: Tùy thuộc vào mức độ thiệt hại, có thể được miễn, giảm số thuế phải nộp tương ứng.
Ngừng kinh doanh tạm thời: HKD có quyết định ngừng kinh doanh tạm thời (đã thông báo với Cơ quan Đăng ký kinh doanh cấp huyện) thì được miễn nộp lệ phí Môn bài trong thời gian tạm ngừng.
Thủ tục và hồ sơ đề nghị miễn thuế cho hộ kinh doanh
Những hộ kinh doanh được miễn thuế phải thực hiện đúng thủ tục đề nghị miễn thuế (trừ trường hợp miễn thuế theo ngưỡng doanh thu).
Cách lập đơn đề nghị miễn, giảm thuế gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp
Đối với các trường hợp miễn, giảm thuế do thiên tai, dịch bệnh, HKD phải chủ động nộp hồ sơ:
Lập Đơn đề nghị Miễn/Giảm thuế: HKD lập văn bản đề nghị (theo mẫu quy định) gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Hồ sơ Kèm theo: Tùy thuộc vào lý do, hồ sơ bao gồm:
- Biên bản xác nhận thiệt hại của cơ quan có thẩm quyền (chính quyền địa phương, công an, v.v.).
- Hồ sơ liên quan đến bảo hiểm (nếu có).
- Báo cáo thiệt hại của HKD.
Lưu ý về thời hạn nộp hồ sơ và cách theo dõi kết quả giải quyết miễn thuế
Thời hạn nộp hồ sơ: HKD phải nộp hồ sơ đề nghị miễn thuế ngay sau khi xảy ra sự kiện bất khả kháng (thiên tai, dịch bệnh).
Trường hợp Doanh thu dưới 100 triệu: HKD tự xác định doanh thu và tự khai báo để được miễn thuế ngay từ đầu năm (hoặc khi bắt đầu hoạt động). Kế toán 5T khuyến nghị HKD nên lưu giữ đầy đủ chứng từ chứng minh doanh thu không vượt quá 100 triệu đồng để đối phó với việc kiểm tra của cơ quan thuế.
Theo dõi kết quả: Cơ quan thuế có trách nhiệm tiếp nhận và xem xét hồ sơ, sau đó ra quyết định miễn/giảm thuế bằng văn bản. HKD cần theo dõi và lưu giữ Quyết định này để làm căn cứ nộp thuế.
Xem thêm: Hộ kinh doanh lên doanh nghiệp có được miễn thuế không?
Việc xác định những hộ kinh doanh được miễn thuế là rất quan trọng để tối ưu hóa chi phí và tuân thủ pháp luật. Trường hợp miễn thuế phổ biến nhất là hộ kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm (miễn GTGT, TNCN và Môn bài). Đối với các trường hợp miễn giảm do yếu tố bất khả kháng, HKD cần chủ động lập hồ sơ chứng minh thiệt hại và gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được xem xét. Nắm vững các quy định này giúp HKD tránh được rủi ro bị truy thu thuế do hiểu sai chính sách. Hy vọng bài viết của Kế Toán 5T hữu ích với bạn!
